Choose section to search
Type to search
Recipe Book
Diary
October 22, 2018
10 recipes for the tastiest sweet and savory breads

Όχι, πείτε μου, υπάρχει πιο διάσημο και… πολυμορφικό τρόφιμο από το ψωμί; Εντάξει, μπορεί και να υπάρχει. Αυτό, όμως, δεν σημαίνει ότι το ψωμί δεν αποτελεί μία από τις πιο αγαπημένες -ίσως και… παρεξηγημένες- τροφές. Φτάνοντας στο ράφι με τα ψωμιά, συνήθως οι ερωτήσεις που έχουμε στο μυαλό μας έχουν να κάνουν με το χρώμα και το σχήμα του ή με το αν θα είναι σκέτο ή πασπαλισμένο με μπόλικο σουσάμι. Κι όμως, υπάρχουν πολλά ακόμα πράγματα τα οποία κρύβονται πίσω από ένα φρεσκο-φουρνισμένο καρβελάκι. Λοιπόν, τι λέτε, πάμε να ξεσκονίσουμε λίγο τις γνώσεις μας και να μπούμε στην κουζίνα για να δημιουργήσουμε τα δικά μας χειροποίητα, σπιτικά ψωμιά;

Ξεκινάμε, λοιπόν, με κάποια από τα βασικότερα είδη του. Η αλήθεια είναι ότι στο εμπόριο κυκλοφορούν πλέον αμέτρητα είδη ψωμιού. Αυτά, διαμορφώνονται κατά κύριο λόγο από τον τύπου του αλευριού που χρησιμοποιείται για την κάθε παρασκευή, αλλά και από κάποιες άλλες προσμίξεις οι οποίες προσδίδουν κάποια ιδιαίτερα χαρακτηριστικά στο κάθε είδος – π.χ. η χρήση ενός λαχανικού, όπως του παντζαριού, της πατάτας, ακόμα και της… γλυκοπατάτας, διάφορων ξηρών καρπών, τυριών, ακόμα και… πραλίνα σοκολάτας!

Γλυκό ψωμί με πραλίνα σοκολάτας από τον Άκη ΠετρετζίκηΓλυκό ψωμί με πραλίνα σοκολάτας

Ωστόσο, αν θελήσουμε να αναφερθούμε σε κάποια κλασικά είδη ψωμιού, σίγουρα θα μιλήσουμε για…

  • Το κοινό λευκό ψωμί, το οποίο θα μπορούσε να είναι φτιαγμένο με προζύμι ή να έχουμε ακολουθήσει για την παρασκευή του μια αρκετά πιο απλή διαδικασία όπως αυτή που ακολουθούμε για να φτιάξουμε Ψωμί χωρίς ζύμωμα.

Ψωμί χωρίς ζύμωμα από τον Άκη Πετρετζίκη

Ψωμί χωρίς ζύμωμα

  • Το ψωμί σίκαλης, το οποίο -κατά κύριο λόγο- φτιάχνεται από σιτάλευρο και αλεύρι σικάλεως.
  • Το ψωμί ολικής άλεσης, που παρασκευάζεται από το άλεσμα όλου του σιταριού (μαζί με το φλοιό του).

Ψωμάκια ολικής άλεσης από τον Άκη Πετρετζίκη

Ψωμάκια ολικής άλεσης

  • Το πολύσπορο ψωμί, που γίνεται από το σύνολο των δημητριακών, όπως το σιτάρι, κριθάρι, βρόμη, καλαμπόκι, πολλές φορές με ανάμειξη άλλων σπόρων ή ξηρών καρπών (σουσάμι, νιφάδες βρόμης, καρύδι).

Πολύσπορο ψωμί ολικής άλεσης από τον Άκη Πετρετζίκη

Πολύσπορο ψωμί ολικής άλεσης

Τελικά, το ψωμί, μας παχαίνει ή όχι;

Θα σας απαντήσω ευθύς αμέσως: Όχι, αν το καταναλώσουμε όπως πρέπει να καταναλώνεται (δηλαδή, με μέτρο). Ναι, αν φάμε μία φρατζόλα στη καθισιά μας ή αν… καθαρίσουμε με αυτή το μπολ με τη σαλάτα μας. Η αλήθεια, είναι μία: μαζί με τα δημητριακά, το ψωμί αποτελεί μία από τις πιο σημαντικές πηγές υδατανθράκων, που καλό θα ήταν να αντιπροσωπεύουν τουλάχιστον το 50% της ημερήσιας ενεργειακής πρόσληψης. Κάθε φορά, λοιπόν, που ακούμε ότι κάποιος αποκλείει εντελώς από τη διατροφή του το ψωμί προκειμένου να αδυνατίσει, θα πρέπει να γνωρίζουμε ότι κάνει λάθος. Φυσικά, όπως ήδη αναφέραμε, θα πρέπει να καταναλώνεται με μέτρο, κανόνας ο οποίος ισχύει για τα περισσότερα τρόφιμα. Και, κάπως έτσι, περνάμε στο αμέσως επόμενο ερώτημα…

Ψωμί με σύκο και ξηρούς καρπούς από τον Άκη ΠετρετζίκηΨωμί με σύκο και ξηρούς καρπούς

Πόσο ψωμί μπορούμε να καταναλώνουμε καθημερινά;

Το ψωμί ανήκει στην ομάδα του αμύλου. Σύμφωνα, λοιπόν, με την πυραμίδα της διατροφής συστήνονται καθημερινά 8-11 μερίδες αμυλούχων τροφών. Αυτό, βέβαια, σε καμία περίπτωση δεν σημαίνει ότι μπορούμε να τρώμε 8-11 φέτες ψωμί καθημερινά. Βλέπετε, η ποσότητα του ψωμιού καθορίζεται και από τα υπόλοιπα αμυλούχα τρόφιμα που θα καταναλώσουμε καθ’ όλη τη διάρκεια της ημέρας. Έτσι, καλό θα ήταν να έχουμε υπόψη μας τις ακόλουθες αναλογίες: μία φέτα ψωμί (30 γρ.) = 2 φρυγανιές = 2 κράκερς = ½ κουλούρι Θεσσαλονίκης = 1/3 φλ. Ρύζι ή μακαρόνια = μία μπάρα δημητριακών (ανάλογα, πάντα, με τα συστατικά της) = ½ φλ. δημητριακά = μία μέτρια βραστή πατάτα.

Και με τις θερμίδες τι γίνεται;

Ισχύει ότι το μαύρο ψωμί έχει πολύ λιγότερες θερμίδες από το λευκό; Όχι. Αυτό είναι κάτι το οποίο δεν ισχύει. Η αλήθεια είναι ότι το μαύρο ψωμί έχει περίπου τις ίδιες θερμίδες με το λευκό. Κάθε φέτα 30 γρ. (το μέγεθος, δηλαδή, μιας φέτας ψωμιού του τοστ) προσδίδει περίπου 70-80 θερμίδες. Η σαφής υπεροχή του ψωμιού σικάλεως ή ολικής άλεσης ή του πολύσπορου ψωμιού οφείλεται καθαρά στο πλούσιο περιεχόμενό του σε φυτικές ίνες. Γενικά, όσο πιο σκούρο και όσο πιο βαρύ είναι ένα ψωμί, τόσο μεγαλύτερη διατροφική αξία έχει.

Ψωμί με παντζάρι και φέτα από τον Άκη ΠετρετζίκηΨωμί με παντζάρι και φέτα 

Το συμπέρασμα;

Αν το ψωμί καταναλώνεται σωστά, όχι μόνο δεν παχαίνει, αλλά εφοδιάζει τον οργανισμό μας με πολύτιμα θρεπτικά συστατικά όπως π.χ. τις πρωτεΐνες του σιταριού (γλουτένη, προλαμίνη και λευκοσίνη), τα μεταλλικά άλατα, τις βιταμίνες, ιδίως του συμπλέγματος Β, και τις φυτικές ίνες (ιδίως αν μιλάμε για το πολύσπορο ή το ψωμί σικάλεως). Τέλος, όταν τρώμε ψωμί, το συνδυάζουμε με κάτι μια και, αν το φάμε σκέτο, είναι πολύ πιθανό να ξεφύγουμε στην ποσότητα. Λίγες ελιές (5-6, όχι όλο το βάζο), λίγο τυρί ή σαλάτα, είναι ό,τι πρέπει. Γιατί; Επειδή οι συγκεκριμένοι συνδυασμοί μειώνουν τον γλυκαιμικό δείκτη του ψωμιού, λόγω της υψηλής περιεκτικότητάς τους σε καλά λιπαρά (μονοακόρεστα), πρωτεΐνες και φυτικές ίνες. Έτσι, χορταίνουμε με μικρότερη ποσότητα για μεγαλύτερο διάστημα!

Και τώρα που μάθαμε αρκετά πράγματα για το ψωμί, έφτασε η στιγμή να μπούμε στην κουζίνα και να φουρνίσουμε το δικό μας αλμυρό ή… γλυκό καρβελάκι! Ανυπομονώ να δω τις δημιουργίες σας – είμαι σίγουρος ότι θα… φουσκώσω από περηφάνεια :-)

 

Άκης

Ψωμί γλυκοπατάτας από τον Άκη ΠετρετζίκηΨωμί γλυκοπατάτας

comments powered by Disqus