Επιλέξτε την ενότητα στην οποία θέλετε να κάνετε αναζήτηση
Πληκτρολογήστε για αναζήτηση
Βιβλίο Συνταγών
Ημερολόγιο
Ιούνιος 9, 2016
Ιστορία της Ζύμης Παράδοση Ήθη & Έθιμα

Μέσα από το σημερινό ημερολόγιο, θα κάνουμε  ένα ταξίδι στο παρελθόν και στην ιστορία της ζύμης.

Ας ξεκινήσουμε λοιπόν…

Ο προϊστορικός άνθρωπος ζούσε κυρίως από το κυνήγι και τη συλλογή τροφής.
Οι πρώτες αρχαιολογικές αποδείξεις που βρέθηκαν και έδειξαν ότι ξεκίνησε να χρησιμοποιεί αλεύρι στη διατροφή του, χρονολογούνται πριν από 30.000 χρόνια.

Την εποχή εκείνη, εκτός από το κυνήγι των άγριων ζώων έτρωγε και σπόρους και καρπούς που μάζευε από τη φύση…

Κάποια στιγμή λοιπόν, αυτούς τους σπόρους, του άγριου σιταριού, τους θρυμμάτιζε ανάμεσα σε δύο πέτρες και με τη βοήθεια λίγου νερού έφτιαχνε μια ζύμη, την οποία την έψηνε πάνω σε καυτές πέτρες.

Τα πρώτα αυτά “ψωμιά” δεν έμοιαζαν καθόλου με αυτό που σήμερα καλούμε ψωμί. Ήταν πιο κοντά σε αυτό που λέμε φύλλο ή στη ζύμη που κάνουμε για πίτσα. Μάλιστα και η πίτσα είναι ένα από τα πρώτα ήδη ζύμης. Απλά τα χρόνια εκείνα, φυσικά δεν υπήρχε η μαγιά μέσα στη ζύμη.

Φυσικά οι προσπάθειες αυτές να δημιουργήσουν τις πρώτες ζύμες, ξεκίνησαν από λάθη και από απροσεξίες. Πήρε πάρα πολλά χρόνια, κοντά 20.000,  που οι άνθρωποι ξεκίνησαν να “εξημερώνουν” τα πρώτα σιτηρά και να τα καλλιεργούν για να φτιάχνουν φαγητό.

Και αν ρωτήσετε, γιατί βρε Άκη δεν συνέχιζαν να κυνηγούν και να τρώνε τα ζώα, παρά ξεκίνησαν να φτιάχνουν ψωμί που διατροφικά είναι χειρότερο. Η απάντηση είναι ότι με αυτόν τον τρόπο μπορούσαν να θρέψουν περισσότερους ανθρώπους και να οργανωθούν περισσότερο σε κοινωνικές δομές που θυμίζουν τις σημερινές.

Κάποια στιγμή ανακάλυψαν και τη μαγιά και έτσι ξεκίνησαν να φτιάχνουν ψωμιά πιο κοντά σε αυτό που καλούμε ψωμί σήμερα.

Πολιτισμοί στην Ασία και την Αμερική ‘εξημέρωσαν’ άλλα είδη σιτηρών, όπως το καλαμπόκι στην Αμερική και το ρύζι στην Ασία και έφτιαχναν και εκείνοι τις δικές τους τροφές, όπως ας πούμε οι πρόγονοι της τορτίγιας στο Μεξικό…

Η ζύμη λοιπόν που έθρεψε τόσο κόσμο για τόσους αιώνες, πήρε μυθικές, σχεδόν θείες, διαστάσεις στους πολιτισμούς αυτούς…

Τι εννοώ; Δείτε τις μεταπτώσεις που περνάει ένα φυτό μέχρι να γίνει η βασική τροφή μας…

Για να πάρουμε το σιτάρι πρέπει να κόψουμε, άρα να «σκοτώσουμε» το φυτό.
Η Πρώτη μετάπτωση είναι αυτή.


Μετά παίρνουμε τον καρπό του φυτού, ο οποίος σαν σπόρος έχει τη δυνατότητα να αναγεννηθεί και να δώσει ένα νέο φυτό και τι τον κάνουμε; τον αλέθουμε. Τον ‘σκοτώνουμε’ άλλη μια φορά δηλαδή… του αφαιρούμε τη δυνατότητα να αναγεννηθεί.

Έπειτα προσθέτουμε το νερό και τη μαγιά και ζωντανεύει ξανά. Το αλεύρι γίνεται πάλι ζωντανό, φουσκώνει, ζεσταίνεται…

Έπειτα μέσα στον φούρνο το ‘σκοτώνουμε’ ξανά με την υψηλή θερμοκρασία.. Έχει όμως αλλάξει πάλι μορφή.. Από μια μαλακή ζύμη παίρνουμε ένα σκληρό ψωμί με δομή.
Το οποίο όμως τι κάνει; Δίνει ζωή στον άνθρωπο που θα το φάει!!!

Όλες αυτές τις μεταπτώσεις, όλες αυτές τις αλλαγές από τη ζωή στο θάνατο και πάλι στη ζωή,  ιδίως τα παλιά εκείνα χρόνια που ο κόσμος δεν ήξερε και ήταν γεμάτος δοξασίες και φόβους, έδωσαν στο ψωμί και στις ζύμες γενικότερα τη σχεδόν ιερή διάσταση που έχει…

Μεγαλώνοντας, μου ήταν αδιανόητο ας πούμε, να πετάξω ψωμί αν δεν το έτρωγα. Οι γονείς μας έτσι μας έμαθαν.

Το στάρι, και οι ζύμες, συνδέθηκαν με τη θεία κοινωνία, με τις γιορτές (τσουρέκια, λαμπροκουλούρες) και όλες τις ανθρώπινες εκφάνσεις από τους γάμους (γαμήλια τούρτα) μέχρι και της κηδείες (παξιμάδια).

Ακόμα και το προζύμι για να το φτιάξουμε, έλεγαν ότι πρέπει να πάρουμε νερό που μέσα του είχε τον βασιλικό από τον Αγιασμό των υδάτων.

Και περνώντας τα χρόνια, μπορεί κάποιες από αυτές τις δοξασίες να έχουν ατονήσει, αλλά κάποιες υπάρχουν ακόμα και ας ξεχάσαμε από που έχουν προέλθει…

Η διαδικασία της παραγωγής της ζύμης ήταν κάτι που δεν το έκαναν απλά. Κρατούσε όλη μέρα και έπαιρνε μέρος όλη η οικογένεια περνώντας τη γνώση και την αγάπη για την διαδικασία από τη μια γενιά στην άλλη.

Και βέβαια μαζί με το ψωμί, άναβε που άναβε ο φούρνος, ετοίμαζαν και μια πίτα για να φάνε το μεσημέρι...

Πίτες με φύλλο υπάρχουν σε όλες τις χώρες του κόσμου. Αυτό που κάνει όμως να θεωρούμε τις πίτες σαν Ελληνική συνταγή είναι ότι στην Ελλάδα τις πίτες τις είχαμε σαν ένα γρήγορο φαγητό και μάλιστα φτωχικό γιατί μέσα έβαζαν ότι είχαν στο σπίτι ή στον κήπο και μπορούσαν να ταΐσουν την οικογένεια με λίγα χρήματα.

Οι ζύμες για τις πίτες είχαν διάφορα υλικά μέσα εκτός από νερό και αλεύρι... Επίσης τα φύλλα τους γίνονταν λεπτά ή πιο χοντρά ανάλογα τα υλικά της γέμισης και την δεξιότητα της νοικοκυράς.

Μιας και ο χρόνος που έχουν τα νοικοκυριά για μαγείρεμα είναι πια λίγος, αυτή την παράδοση και το βάρος της το φέρουν  οι εταιρίες παραγωγής τέτοιων ειδών. Και σίγουρα το βάρος είναι μεγάλο γιατί απλά δεν μιλάμε για ένα απλό καταναλωτικό αγαθό αλλά για ένα προϊόν που μπαίνει σε κάθε σπίτι και μας τρέφει.

Ελπίζω να σας άρεσε αυτό το μεγάλο ταξίδι μέσα στο χρόνο και να μάθατε λίγα πράγματα.
Θα ακολουθήσουν και άλλα τέτοια!

comments powered by Disqus